Christenen zijn geen solisten

“Christenen zijn geen solisten. Want, hoewel geloof iets heel persoonlijks is, beseffen Christenen dat zij het geloof van een ander/de Ander hebben ontvangen en dat dit geloof nauw verbonden is met gemeenschap; het samen-beleven van dat geloof.”

Tot zover de uitspraak van een kerkganger. Maar “geloof” valt niet samen met “naar de kerk gaan”. Dat weten we allemaal wel! Is een kerk dan nodig? Of meer toegespitst: is een kerkdienst nodig? Is het erg als mensen niet (meer) naar de kerk gaan? Of heeft een kerkdienst een onvervangbare waarde?


Waarom zou je naar de kerk gaan?
In 1967 schreef de theoloog Van Ruler een boek met deze titel. Daarin  beschrijft hij maar liefst twintig redenen om “naar de kerk te gaan”. Sommige redenen zijn misschien een beetje gedateerd, maar – opvallend – de meeste zijn nog altijd actueel. Of liever: zij worden nog altijd genoemd als reden. Twee (hoofd)redenen zijn zelfs heel herkenbaar: aangeraakt worden door God en de ontmoeting.

 

Het aangeraakt worden vertelt iets over de mystieke kant van het geloof. Tegenwoordig zijn wij daar wat aarzelend over. Je kan toch ook aangeraakt worden buiten de kerkdienst? Dat is zo, maar velen beleven in een kerkdienst wel degelijk deze dimensie.
“Als de preek langs mij heen gaat, kan ik nog aangesproken worden door een schriftlezing, een lied of gebed.”
“Voor mij is het hoogtepunt de zegen.”
“Kerkdienst is voor mij: opgeladen worden.”
Zomaar wat willekeurige uitspraken van kerkgangers. Misschien herkent u zich in één van deze redenen om naar de kerk te gaan.

Anderen gaan graag naar de kerk om “tot rust te komen” of “wegwijs te worden gemaakt in de schriften”. Het meditatieve, de stilte en tijd voor bezinning is belangrijk. Voor velen is echter de kern van de kerkdienst de ontmoeting. De ontmoeting met God, maar ook het ontmoeten van medegelovigen. “Om de geloofsgemeenschap te beleven” is dan ook een  veelgehoorde omschrijving. En dat is meer dan de babbel met andere kerkgangers voor en/of na de dienst. Het is het samen zingen en samen bidden. Geloof is voor veel kerkgangers nauw verbonden met “samen”; met gemeenschap.
“Om staande te blijven, heb ik de gemeente nodig!”

Over het algemeen zullen kerkmensen verschillende redenen opgeven waarom zij naar de kerk gaan. Maar “ontmoeten” zal vrijwel zeker op hun lijstje voorkomen. Niet-kerkgangers vinden dat wellicht vreemd. “Dat kan toch ook elders?” Natuurlijk, maar in onze over-geïndividualiseerde samenleving kunnen kerkgangers elkaar verrijken met hun ervaringen. En samen zoeken naar de ontmoeting met God en de naaste. Om juist geen solist te worden en om dat heel persoonlijke geloof een plaats te geven in je leven, daar heb je elkaar bij nodig! Het zou goed zijn als kerkgangers en (gelovige) niet-kerkgangers daarover met elkaar in gesprek zouden komen.